Tarihte ilk defa 48 takımın katılımıyla üç farklı ülkenin ev sahipliğinde gerçekleşecek olan 2026 FIFA Dünya Kupası’na sayılı günler kala, bilim dünyasından çarpıcı bir iklim uyarısı geldi. World Weather Attribution bünyesindeki araştırmacılar, iklim modellerinden faydalanarak küresel ısınmanın turnuvadaki futbolcular ve izleyiciler üzerindeki potansiyel tehlikelerini masaya yatırdı.
Yapılan detaylı analizler, insan faaliyetlerinin tetiklediği iklim değişikliğinin aşırı sıcak hava dalgalarını ciddi boyutta artırdığını kanıtlıyor. Bu durum, üstü açık stadyumlarda oynanacak müsabakalarda ve açık hava taraftar etkinliklerinde kalabalıkların güvenli bir şekilde yer alabilmesini oldukça zorlaştırabilir.
1994 Turnuvasına Kıyasla Tehlike Çok Daha Büyük
Küresel oyuncular sendikası FIFPRO’nun belirlediği temel güvenlik standartları baz alınarak, 2026 Dünya Kupası’ndaki 104 karşılaşmanın her biri tek tek incelendi. Ortaya çıkan rapora göre turnuvada şu riskler göze çarpıyor:
- Futbolcular ve tribündeki sporseverler, aynı coğrafyada düzenlenen 1994 Dünya Kupası’na oranla çok daha şiddetli bir sıcaklık ve nem tehlikesiyle karşı karşıya kalacak.
- Organizasyon kapsamındaki maçların yaklaşık yüzde 25’inin 26 derece Islak Termometre Küresel Sıcaklık (WBGT) sınırını aşan şartlarda oynanması bekleniyor.
- Vücudun kendini ne kadar başarılı bir şekilde serinletebildiğini ölçen bir endeks olan WBGT’deki 26 derecelik baraj, FIFPRO tarafından “serinletme sistemlerinin devreye sokulması gereken sınır” olarak kabul ediliyor.
5 Karşılaşma İçin “Erteleme” Önerisi Masada
Tahminlere göre, turnuvadaki ortalama 5 müsabakanın 28 derece WBGT (kuru sıcaklık ölçümüyle yaklaşık 38 dereceye denk gelen seviye) barajını aşan bunaltıcı koşullarda oynanma ihtimali bulunuyor. FIFPRO, bu sıcaklık derecelerinde futbol oynamanın hayati riskler taşıdığını belirterek ilgili maçların doğrudan ertelenmesini tavsiye ediyor.
Turnuvada kullanılacak 16 stadyumun sadece 3’ünde bulunan iklimlendirme ve soğutma sistemleri bu tehlikeyi bir nebze düşürüyor. Ancak, 26 derece WBGT eşiğini aşma ihtimali en az yüzde 10 (10’da 1) olan karşılaşmaların üçte birinden fazlası klimalı olmayan şu stadyumlarda oynanacak:
- Miami
- Kansas City
- New York
- Philadelphia
Özellikle Miami ve Kansas City, kavurucu sıcaklık tehlikesinin en yüksek olduğu ev sahibi şehirler olarak başı çekiyor. Turnuvanın zirvesi olan ve New York/New Jersey’de oynanacak final maçında ise 26 derece sınırının aşılma ihtimali 8’de 1 olarak öngörülürken, termometrelerin 28 derece tehlikesine ulaşma riski de varlığını koruyor.
FIFPRO’dan Acil Koruyucu Önlem Çağrısı
1994 yılından bu yana ABD ve çevresindeki iklim krizinin etkilerinin ne denli arttığını gözler önüne seren bu verilerin ardından FIFPRO, acil koruyucu tedbirlerin hayata geçirilmesi yönündeki çağrısını bir kez daha yineledi.
Londra Imperial College Aşırı Hava Koşulları ve İklim Değişikliği Araştırma Görevlisi Joyce Kimutai, kıtadaki iklimin 1994’ten günümüze dramatik bir şekilde değiştiğine dikkat çekerek araştırmaya dair şu ifadeleri kullandı:
“Organizatörler, Miami ve Kansas City gibi yüksek riskli ve klimasız yerlerdeki bazı maçları günün ilerleyen saatlerine kaydırarak riski azaltmaya çalışsa da oyuncular ve taraftarlar için güvenli olmayan koşullarda oynanacak maçlarla karşı karşıya kalma riski çok yüksek”
“İptal Edilebilecek Düzeyde” Vurgusu
Konuyla ilgili bir diğer çarpıcı değerlendirme ise Londra Imperial College Çevre Politikaları Merkezi İklim Bilimi Profesörü Friederike Otto’dan geldi. Durumun ciddiyetini özetleyen Otto, şu sözleri kaydetti:
“Dünyanın en büyük spor etkinliklerinden biri olan Dünya Kupası Finali’nin, ‘iptal edilebilecek düzeyde’ bir sıcaklıkta oynanma riskiyle karşı karşıya olması, FIFA ve taraftarlar için bir uyarı olmalı ve toplumun hiçbir kesiminin iklim değişikliğinden etkilenmediğini fark etmenin acil ihtiyacını vurgulamalı.”
