70 yıllık köklü bir geçmişe sahip olan Altın Top (Ballon d’Or) ödülünün bu yılki kazananı belli oldu. Bu değerlendirmede, ödülün ilk sahibi olan İngiliz oyuncu Stanley Matthews’un zafer elde ettiği 1956 yılından günümüze kadar, her on yıllık dönemde hangi ülkelerin dünya futbolunda hakimiyet kurduğunu inceliyoruz. Analizin eksiksiz olması adına sadece kazananları değil, aynı zamanda oylamayı ikinci sırada tamamlayanları da dikkate alıyoruz.
1950’li Yıllar: İspanyol Hakimiyeti ve Güçlü Rakipler
Bu döneme İspanyollar damga vursa da, İngilizler ve Fransızlarla kıyasıya bir rekabet içerisindeydiler. Dönemin öne çıkan başarıları şu şekildedir:
İspanya: Ödül iki kez efsanevi Alfredo Di Stefano’ya giderken, oyuncu bir kez de oylamada ikinci sırada yer aldı.
İngiltere: Stanley Matthews’un ilk zaferinin yanında, 1957 yılında Billy Wright ikincilik elde etti.
Fransa: Ülke tarihinin en iyilerinden biri olarak görülen Raymond Kopa, 1958’de şampiyonluk yaşarken 1959’da ikinci sırayı aldı.
1960’lar: İtalyanların Yükselişi
1968 yılındaki Avrupa Şampiyonası zaferi ve İtalyan kulüplerinin Şampiyon Kulüpler Kupası’ndaki belirleyici rolü, bu dönemin Altın Top sonuçlarına doğrudan yansıdı.
İtalya: Omar Sivori (1962) ve Gianni Rivera (1969) ile iki kez ödül kazanıldı. Gianni Rivera (1963), Giacinto Facchetti (1965) ve Luigi Riva (1969) ise ikincilik dereceleri elde etti.
İspanya ve İngiltere: Bu dönemde birden fazla şampiyon çıkaran başka ülke olmadı. En büyük rakipler olan İspanya ve İngiltere, Luis Suárez Sr. ve Bobby Charlton gibi dâhilerin bireysel performanslarıyla birer şampiyonluk ve ikişer ikincilik kazandı.
1970’ler: Almanya ve Hollanda Rekabeti
Bu on yıllık periyot, dünya futboluna taktiksel olarak yön veren Almanya ile Hollanda arasındaki büyük çekişmeye sahne oldu.
Almanya: Üç Altın Top ödülü (1970’te Gerd Müller, 1972 ve 1976’da Franz Beckenbauer) kazanan Almanlar dönemin en iyisi oldu. Ayrıca 4 ikincilik elde ettiler (1972’de Beckenbauer’in ardından Müller ve Günter Netzer eşit puan aldı; Beckenbauer ve Karl-Heinz Rummenigge diğer yıllarda iki kez daha ikinci oldu).
Hollanda: Johan Cruyff tarihte ilk kez üç zafer (1971, 1973, 1974) elde etti. Hollandalıların tek ikinciliği ise 1976’da Rob Rensenbrink’ten geldi.
1980’ler: Fransa’nın Zirve Yılları
Bu dönem, üst üste üç kez (1983-1985) Altın Top kazanan Michel Platini sayesinde neredeyse tamamen Fransa’nın hakimiyetinde geçti.
Fransa: Platini’nin zaferlerine ek olarak Alain Giresse (1982) ve Jean Tigana (1984) ikincilikler elde ederek ülkeyi bu on yılın en başarılısı yaptı.
Hollanda: 80’lerin sonunda Ruud Gullit (1987) ve Marco van Basten (1988, 1989) ile güçlü bir geri dönüş yapan “Portakallar”, sadece 1988’de Gullit ile bir ikincilik kazandı.
1990’lar: Brezilya’nın Küresel Sahneye Çıkışı
90’ların ortasında Avrupalı olmayan oyuncuların da oylamaya dahil edilmesiyle dengeler değişti.
Brezilya: On yılın sadece ikinci yarısında yarışabilmelerine rağmen Ronaldo (1997) ve Rivaldo (1999) ile iki birincilik, Ronaldo (1998) ile bir ikincilik alarak dönemin en başarılı ülkesi oldular.
Almanya: Lothar Matthäus (1990) ve Matthias Sammer (1996) ile iki birincilik, Jürgen Klinsmann (1995) ile bir ikincilik kazandılar.
Fransa: Jean-Pierre Papin (1991) ve Zinedine Zidane (1998) ile iki kez zirvede yer almalarına rağmen ikincilik dereceleri bulunmuyor.
2000’ler: Brezilya ve Portekiz Kapışması
Yeni milenyumun ilk yıllarında Brezilyalı futbolcuların net bir üstünlüğü göze çarpıyordu.
Brezilya: Ronaldo (2002), Ronaldinho (2005) ve Kaká (2007) şampiyon olurken, Roberto Carlos (2002) ikinci oldu.
Portekiz: Luís Figo (2001) ve Cristiano Ronaldo (2008) ile iki kazanan çıkardılar. Deco ve Cristiano Ronaldo (iki kez) ile elde edilen ikincilikler sayesinde toplam derecelerde Brezilya’yı bile geride bıraktılar.
2010’lar: Messi ve Ronaldo’nun Büyük Tekeli
2010’lu yıllar, Lionel Messi ile Cristiano Ronaldo arasında eşi görülmemiş bir bireysel rekabete sahne oldu. 2008’den 2017’ye kadar bu iki isim ödülü adeta tekellerine aldı.
Arjantin: Messi 5 kez birincilik ve 4 kez ikincilik elde ederek Arjantin’i on yılın en başarılı ülkesi konumuna taşıdı.
Portekiz: Cristiano Ronaldo bu dönemde 4 kez şampiyon oldu ve 4 kez ikincilik yaşadı.
Dönem boyunca bu tekel, sadece 2018 yılında (Arjantin ve Portekiz’in Dünya Kupası başarısızlıklarının da etkisiyle) Hırvat Luka Modrić tarafından kırılabildi.
2020’ler: Yeni Dönem ve Fransız Üstünlüğü
İçinde bulunduğumuz on yılda Messi iki kez daha Altın Top kazanmayı başarsa da, Arjantin genel sıralamada zirveyi kaybetti.
Fransa: 2022’de Karim Benzema ve 2025’te Ousmane Dembélé’nin şampiyonlukları ile Kylian Mbappé’nin (2026) ikinciliği, Fransa’yı 2020’lerin şu ana kadarki en başarılı ülkesi yapıyor.
Dönemin sonuna kadar İspanya gibi sürekli iddialı adaylar çıkaran ülkelerin, Fransa’yı bu tahttan indirme potansiyeli bulunuyor.
